ആയമ്മ.

“ങാ..വരൂ. കുറേ നേരമായോ കാത്തു നിന്നിട്ട്? ഇന്നിവിടെ വലിയ തിരക്കായിരുന്നു.ഇരിയ്ക്കൂ.”

പ്ലാസ്റ്റിക് മെടഞ്ഞ, മുഷിഞ്ഞ തടികസേരയുടെ ഒരരികിലായി ആയമ്മ സങ്കോചത്തോടെ ഇരുന്നു. കുഴിയിലാണ്ട നരച്ച കണ്ണുകളില്‍ ദൈന്യതയും ക്ഷീണവും വലകെട്ടിയിരുന്നു. കണ്‍‌തടത്തെ വലയം ചെയ്ത കറുപ്പു രാശിയ്ക്കിടയിലും തൊലിയുടെ ചുളിവ് തെളിഞ്ഞു നിന്നു.

“അടുത്തയാഴ്ചയാണല്ലോ സെപ്തംബര്‍ 12. ഈയടുത്ത ദിവസങ്ങളില്‍ ഞാന്‍ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു..”

ദൈന്യതയാര്‍ന്ന ഒരു ചിരിയുടെ മറനിലാവ് ചുണ്ടുകളുടെ വശങ്ങളില്‍ എത്തിനോക്കി മറഞ്ഞു. അപ്പോള്‍ മുഖത്തെ ചുളിവുകള്‍ ചെറുതായി വലിഞ്ഞു മുറുകി. ആയമ്മ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല.

"ഫോട്ടോ ഫയലിലുണ്ടാവും. ബില്ലടച്ചാല്‍ മാത്രം മതി..ഈ വര്‍ഷം  തുക അല്പം കൂടുതലാണ്.”

ആയമ്മ അരികുകള്‍ പൊളിഞ്ഞ പഴയ റെക്സിന്‍ പേഴ്സിന്റെ സിബ്ബ് സാവകാശം വലിച്ചു തുറന്നു. അതില്‍ നിന്നും മുഷിഞ്ഞ ഏതാനും അന്‍പതിന്റെ നോട്ടുകള്‍ എടുത്ത് മേശപ്പുറത്ത് വച്ചു. അഡ്‌വര്‍ടൈസിങ്ങ് സെക്ഷന്‍ ക്ലാര്‍ക്ക് ആ നോട്ടുകള്‍ വിടര്‍ത്തി നോക്കിയശേഷം വലിപ്പിലിട്ടു. എന്നിട്ട്   ബില്ലെഴുതിക്കൊടുത്തു. ആയമ്മ  ആ ബില്ലെടുത്ത് ഒരു നിമിഷം നോക്കി, അറിയാതെ ഒരു നിശ്വാസം, പിന്നെ അരുമയോടെ മടക്കി പേഴ്സിലേയ്ക്കു വച്ചു.

“എന്നായിനി ഞാന്‍ പോട്ടെ സാറെ..പന്ത്രണ്ടാം തീയതി തന്നെ പത്രത്തി വരുമല്ലോ അല്ലേ..?” ചിലമ്പിച്ച ശബ്ദം ചിതറി വീണു.

“എന്താ സംശയം? എത്രയൊ വര്‍ഷമായി നമ്മള്‍ ഇടുന്നതല്ലേ? എന്തൊക്കെയുണ്ട് ഇപ്പോ വിശേഷങ്ങള്‍ ? കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷത്തേക്കാള്‍ വളരെ ക്ഷീണിച്ചല്ലോ?

ആയമ്മ ദൈന്യതയോടെ ചിരിച്ചു.

“ഇത്രയും വര്‍ഷമായില്ലേ..എന്തിനാ ഇത്രയും കാശുമുടക്കി ഇനിയും ഈ ഫോട്ടോ ഇടുന്നത്? കാശിനൊക്കെ നല്ല ബുദ്ധിമുട്ടില്ലേ?”

വീണ്ടും ആ ചിരി മാത്രം. പിന്നെ ആയമ്മ ആയാസത്തോടെ എഴുനേറ്റു പുറത്തേയ്ക്കു നടന്നു.

“സാറിന് അവരെ അറിയാമോ?”

ക്ലാര്‍ക്കിന്റെ അടുത്തിരുന്ന അസിസ്റ്റന്റ് ചോദിച്ചു.

“പിന്നെ, എത്രയോ വര്‍ഷങ്ങായി.“

“ആരുടെ ഫോട്ടോയാ അവര്‍ ഇടുന്നത്? ഭര്‍ത്താവിന്റെ ആവും അല്ലേ..?”

ക്ലാര്‍ക്ക് അസിസ്റ്റന്റിന്റെ മുഖത്തേയ്ക്ക് നോക്കി നിര്‍വികാരമായി ചിരിച്ചു. എന്നിട്ട് അലമാരയിലെ ഒരു ഫയല്‍ തുറന്ന് ഉള്ളില്‍ നിന്നും മുഷിഞ്ഞ ഒരു ബ്ലാക്ക് ആന്‍ഡ് വൈറ്റ് ഫോട്ടൊ എടുത്ത് അയാളുടെ നേര്‍ക്ക് നീട്ടി:

 “നോക്ക്..”

അഞ്ചു വയസ്സു പ്രായം തോന്നുന്ന ഒരു ആണ്‍കുഞ്ഞിന്റെ ചിത്രം.

“അതവരുടെ മകനാണ്.  കഴിഞ്ഞ ഇരുപതു വര്‍ഷമായി മുടങ്ങാതെ എല്ലാ സെപ്തംബര്‍ പന്ത്രണ്ടിനും ഈ ഫോട്ടോ നമ്മുടെ പത്രത്തില്‍ കൊടുക്കാറുണ്ട്.”

“ഹോ..!” 

അസിസ്റ്റന്റ് അവിശ്വസനീയതോടെ ക്ലാര്‍ക്കിനെ നോക്കി.

“ഏറെക്കാലം ആറ്റുനോറ്റിരുന്നുണ്ടായ കുട്ടിയായിരുന്നു. ഇപ്പോഴുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ ഇരുപത്തഞ്ച് വയസ്സെങ്കിലും കാണും, അവര്‍ക്കൊരു താങ്ങായേനെ“

“അവരെ കണ്ടിട്ടു വളരെ പാവപ്പെട്ട അവസ്ഥയാണെന്നു തോന്നുന്നല്ലോ..?”

“അതേ..വീട്ടുവേലക്കാരിയാണ്. ഭര്‍ത്താവില്ല..വേറെ മക്കളുമില്ല. ഇത്രയും അവരു പറഞ്ഞെനിയ്ക്കറിയാം.”

"ഈ പരസ്യമിടാനുള്ള കാശിന് കുറേ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാണും..”

“ഞാനിതു പലപ്പോഴും ചോദിച്ചതാണ്. ഒരു കുടുക്ക സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദിവസവും ബാക്കിയാകുന്ന ചില്ലറകള്‍ അതിലിടും. അങ്ങനെ ഒരു വര്‍ഷത്തെ സമ്പാദ്യമാണിത്. എല്ലാവരും മക്കള്‍ക്ക് ഉടുപ്പും ചെരിപ്പുമൊക്കെ വാങ്ങിക്കൊടുക്കില്ലേ. അതിനു പകരമായിട്ടാണിതെന്നാണ് ഒരിയ്ക്കല്‍ പറഞ്ഞത്.”

ആ കുഞ്ഞിന്റെ മങ്ങിയ കണ്ണുകളിലേയ്ക്കൊന്നു കൂടി നോക്കിക്കൊണ്ട് ക്ലാര്‍ക്ക് ഫോട്ടോ തിരികെ ഫയലില്‍ വച്ചു.

അന്നു വെളുപ്പിനേ ആയമ്മ ഉറക്കമെണീറ്റു. എല്ലാ സെപ്തംബര്‍ പന്ത്രണ്ടിനും അങ്ങനെയാണല്ലോ.
കുളിച്ച് അമ്പലത്തില്‍ തൊഴുത് ഒരു പുഷ്പാഞ്ജലിയ്ക്ക് ബില്ലെഴുതിച്ചു.  കാത്തിരിപ്പിനു ശേഷം വഴിപാട് കൈയില്‍ കിട്ടി.ഇലക്കീറില്‍ ഒരു നുള്ളു ചെത്തിപ്പൂവും രണ്ടിതള്‍ ചെമ്പരത്തിപ്പൂവും പിന്നെ ഒരിറ്റ് കളഭവും. പുഷ്പങ്ങളുടെ ആ അരുണിമയില്‍ അപ്പുവിന്റെ കുഞ്ഞു ഹൃദയം മന്ദമായി മിടിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ആയമ്മ വാത്സല്യത്തോടെ ആ ഇതളുകളില്‍ തഴുകി.

ആ കൊച്ചു വീടിന്റെ തെക്കു വശത്ത് ഇഷ്ടിക കെട്ടിയ ഒരു കുഞ്ഞു തറ. ചുറ്റും വളര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന കൃഷ്ണതുളസികള്‍ . അരികില്‍ ഒരു വെള്ള ചെമ്പകം പൂവിട്ടു നില്‍കുന്നു.
തറയുടെ നടുവിവില്‍ എണ്ണക്കരി പിടിച്ച ഒരു കൊച്ചു വിളക്കുണ്ട്. 
അതില്‍ നിറയെ എണ്ണയൊഴിച്ചു ആയമ്മ. പിന്നെ ചുണ്ടില്‍ പ്രാത്ഥനയോടെ ആ ദീപം തെളിച്ചു.
വിളക്കിന്‍ ചുവട്ടില്‍  അപ്പുവിന്റെ പാദങ്ങള്‍ക്കരുകിലായി പുഷ്പാഞ്ജലി ഇലക്കീറോടെ വച്ചു. പിന്നെ അവനെ സുഗന്ധമൂട്ടാന്‍ നാലഞ്ചു ചന്ദനതിരികള്‍ .അവയില്‍ നിന്നുയര്‍ന്ന ധൂമം മന്ദമായി അവിടെയെല്ലാം പരന്നു. അതിന്റെ നറുഗന്ധമേറ്റപ്പോള്‍ അപ്പു കണ്ണുകള്‍ വലിച്ചു തുറന്നു.

ഹായ് ..അമ്മ..!

അവന്‍ ഓടി വന്നു, കണ്ണടച്ചു പ്രാര്‍ത്ഥിയ്ക്കുന്ന ആയമ്മയെ തൊട്ടിട്ടു ഒളിച്ചിരുന്നു. കണ്ണു തുറന്ന ആയമ്മ കവിളില്‍ തട്ടി കടന്നു പോയ ചെറുകാറ്റിനെ ഉഴറി നോക്കി..

“അപ്പൂ..എവിടെ..നീ..ഇപ്പോള്‍ എന്നെ തൊട്ടതാണല്ലോ?“

“ഞാനിവിടെയുണ്ടേ..ഒളിച്ചിരിക്ക്യാ..“

“ഈ കുട്ടീടെ കാര്യം..നീയിങ്ങനെ ഓടാമ്പാടില്ല.“

“അതെന്ത്യേ ഓടിയാല് ?“

“ന്റെ മോന് വ്വാവല്ലേ..അതു കൊണ്ടല്ലേ ഓടല്ലേന്ന് അമ്മ പറഞ്ഞേ..?“

“എന്തു ഉവ്വാവാ അമ്മേ എനിയ്ക്ക്?“

“ഒരു കുഞ്ഞ് ഉവ്വാവ്.“.

“ഉം..ന്നാ ..ഞാനിനി ഓടില്ലാമ്മേ..“

കൈയ് നനഞ്ഞപ്പോള്‍ ആയമ്മ ഞെട്ടലോടെ നോക്കി. കണ്ണീര്‍ തുള്ളികള്‍ .
വിളക്കിലെ ദീപം ഇളകി കൊണ്ടേയിരുന്നു. ചന്ദനത്തിരി പുകയുന്നുണ്ട്.  കൃഷ്ണതുളസിയുടെ ചെറു ചില്ലകളില്‍ തട്ടി  പുക ചിതറി.

ആയമ്മ വീടിന്റെ തിണ്ണയില്‍ വന്നിരുന്നു. അന്നത്തെ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി മേടിച്ചത് നിവര്‍ത്തി. ഉള്ളിലെ പേജില്‍ ഒരു മൂലയില്‍ അപ്പുവിന്റെ ചിരിയ്ക്കുന്ന മുഖം. ചൂണ്ടു വിരല്‍ കൊണ്ട് ആയമ്മ ആ കവിളില്‍ മൃദുവായി തഴുകി. അപ്പോള്‍ അവന്‍ കുലുങ്ങിച്ചിരിച്ചു. ചിരിയുടെ അവസാനം അവനൊരാന്തലോടെ തറയില്‍ കമഴ്ന്നു കിടന്നു. അസഹ്യമായ വേദനകൊണ്ട് ആ കുഞ്ഞുമുഖം വലിഞ്ഞു മുറുകി.

ആയമ്മയ്ക്കറിയാം ആ വേദനയുടെ വരവ്. ഓടിയാലും ചാടിയാലും വല്ലാതെ ചിരിച്ചാലും കരഞ്ഞാലും അതു വരും. വാരിയെടുത്ത അപ്പുവിനെ മടിയില്‍ കിടത്തി, ആ കുഞ്ഞു നെഞ്ചില്‍ അമര്‍ത്തി തിരുമ്മി. അവന്റെ വേദന ആ നെഞ്ചിലേക്കും പടര്‍ന്നു. ഒറ്റയ്ക്കായ അമ്മയുടെ നിസ്സഹായത കണ്ണീരായി ആ കവിളിലൂടെ ചാലിട്ടൊഴുകി. ദ്രവിച്ച കഴുക്കോലുകള്‍ക്കിടയില്‍ മാറാലകള്‍ കൂടു കെട്ടികിടന്നു. ചാണകം മെഴുകാന്‍ വൈകിയതിനാല്‍ അവിടവിടെ കുഴിയാനകള്‍ കുഴിയിട്ട തറയില്‍ ചെറിയ നെയ്യുറുമ്പുകള്‍ ഉഴറി നടക്കുന്നുണ്ട്.

“അപ്പുവിന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ വാല്‍‌വിന് തകരാറുണ്ട്. എത്രയും വേഗം ഒരോപ്പറേഷന്‍ നടത്തണം.”

ഡോക്ടറുടെ അടുത്തിരുന്ന ഫാനിന്റെ കാറ്റിലും ആയമ്മയുടെ വിയര്‍പ്പടങ്ങിയില്ല. ഉള്ളില്‍ തിങ്ങിയ വേദന രക്തത്തില്‍ കലര്‍ന്ന് മേലാകെ പടര്‍ന്നു. വിരല്‍ തുമ്പുകള്‍ വിറച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.  അവരുടെ വിഹ്വലമായ കണ്ണില്‍ നോക്കാനാവാതെ ഡോക്ടര്‍ പറഞ്ഞു:

“വലിയ ചിലവുള്ള ഓപ്പറേഷനാണ്. ഒരു ലക്ഷത്തിനു മുകളിലാവും..”

മുന്നിലെ ശൂന്യതയില്‍ നോക്കി  ആയമ്മ ഇരുന്നു, നിശ്ചലം. വരണ്ടു പോയ തൊണ്ടയ്ക്ക് ഒരല്പം ഉമിനീരിന്റെ നനവ് കൊടുത്തു.അപ്പു ഡോക്ടറുടെ മേശപ്പുറത്തിരുന്ന മാനോമീറ്ററിന്റെ ഭംഗി നോക്കിയിരുന്നു. കാറ്റടിയ്ക്കുമ്പോള്‍ ഉയരുന്ന രസനിരപ്പിന്റെ തിളക്കം ആ കൊച്ചുകണ്ണുകള്‍ക്ക് കൌതുകമായി.

തെക്കു വശത്തെ വേലിയ്ക്കരുകിലെ ചെമ്പരുത്തിയില്‍ നിറയെ പൂവുകളാണ് . ആയമ്മയുടെ കണ്ണു വെട്ടിച്ച് അപ്പുവതില്‍ വലിഞ്ഞു കയറും. പിന്നെ എത്തി വലിഞ്ഞ് കുറെ പൂക്കള്‍ പറിയ്ക്കും. അതിന്റെ ചുവപ്പ് അവനു വലിയ ഇഷ്ടമാണ്.
അവന്‍ പറയുമ്പോള്‍‌ , വീണുകിടക്കുന്ന പ്ലാവിലയില്‍ ഈര്‍ക്കില്‍ കുത്തി  തൊപ്പി ഉണ്ടാക്കി കൊടുക്കും ആയമ്മ. അതിന്റെ അരികുകളില്‍ ചെമ്പരത്തിപ്പൂക്കള്‍ കുത്തി വച്ച് അപ്പു കിരീടം ചൂടും. എന്നിട്ട് ഒരു രാജാവിന്റെ ഗമയോടെ ആയമ്മയുടെ മുന്‍പില്‍ നില്‍ക്കും. കര കവിയുന്ന കണ്ണീര്‍ അവന്‍ കാണാതെ ആയമ്മ തുടയ്ക്കും.

“ഇതാരാമ്മേ..?”

നാരങ്ങാ മിഠായി പൊതിഞ്ഞു കൊണ്ടുവന്ന പത്രതുണ്ടില്‍ ഒരു കുട്ടിയുടെ ഫോട്ടോ കാണിച്ച് അപ്പു ചോദിച്ചു.

“നോക്കട്ടെ...ആ! ഇത് അപ്പൂനെ പോലൊരു മിടുക്കനാ. അവന് പഠിച്ച് സമ്മാനം കിട്ടിയതിന്റെ പടമാ..”

“എന്റേം പടം പത്രത്തില്‍ ഇടണമ്മേ..”

“പിന്നേയ്..മരുന്നു മേടിയ്ക്കാന്‍ കാശില്ലാത്തപ്പഴാ നിന്റെ പടം..!”

അപ്പുവതു കേട്ട് സങ്കടത്തോടെ ചിറി കോട്ടി.

“അമ്മയ്ക്കെന്നോടിഷ്ടല്ലാ..ഞാന്‍ പോവാ..”

“അപ്പു, അമ്മ ചുമ്മാ പറഞ്ഞതല്ലേ..അപ്പു പഠിച്ച് മിടുക്കനായി ജയിയ്ക്കുമ്പം നമ്മക്ക് പത്രത്തി കൊടുക്കാലോ..”

തെക്കു വശത്തെ ഇഷ്ടികതറയില്‍ ചന്ദനതിരികള്‍ കത്തിതീരാറായിരുന്നു. വിളക്കിലെ ദീപം അപ്പോഴും മുനിഞ്ഞു കത്തി. അരികില്‍ നിന്ന ചെമ്പകത്തില്‍ നിന്നും വാടിയ പൂക്കള്‍ ചുവട്ടിലെ തുളസിയില്‍ വീണിട്ട് നിലത്തേയ്ക്ക് പതിച്ചു.

അപ്പു പതുങ്ങി വന്ന് ആയമ്മയുടെ പുറകില്‍ നിന്നു. എന്നിട്ട് ഇരുതോളിലും കൈയിട്ട്  കെട്ടിപിടിച്ചു..

“എന്റെ അപ്പു വന്നല്ലോ..നീയെവിടെ ഒളിച്ചിരിയ്ക്ക്യാരുന്നു ഇതു വരെ?

“ഞാനിവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നമ്മേ..“

“ഇതാ അപ്പു ഇതു നോക്ക്യേ..” ആയമ്മ പത്രം നിവര്‍ത്തി കാണിച്ചു.

“ഹായ് എന്റെ പടം! പിന്നേം പത്രത്തില്‍ വന്നല്ലോ..!“

അപ്പുവിന്റെ സന്തോഷം ചന്ദനതിരികളിലെ നറുഗന്ധവുമായി ചേര്‍ന്ന് ആയമ്മയുടെ മേലാകെ പടര്‍ന്നു. പിന്നെ, അതില്‍ അലിഞ്ഞ് ആയമ്മ എങ്ങോ മാഞ്ഞു പോയി.